హైదరాబాద్ నివాసితులు నిర్లక్ష్యం చేయకూడని కిడ్నీ దెబ్బతినడానికి సంబంధించిన 7 లక్షణాలు
Posted on October 15, 2026 by Dr. Divyadeep

మీ మూత్రపిండాలు రోజంతా నిశ్శబ్దంగా పనిచేస్తుంటాయి. అవి రక్తంలోని వ్యర్థాలను తొలగించడం, శరీరంలో నీరు మరియు ఖనిజాల సమతుల్యతను కాపాడడం, రక్తపోటును నియంత్రించడంలో సహాయపడతాయి. అయితే, మూత్రపిండాల పనితీరు తగ్గడం ప్రారంభమైనప్పుడు, కిడ్నీ దెబ్బతినే లక్షణాలు చాలా కాలం పాటు స్వల్పంగా ఉండవచ్చు లేదా అసలు కనిపించకపోవచ్చు. ఫలితంగా, శరీరంలో మార్పులు జరుగుతున్నాయని తెలియకుండానే చాలామంది తమ రోజువారీ పనులను కొనసాగిస్తుంటారు.

తెలంగాణలో ఈ విషయం మరింత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. భారతదేశంలో మూత్రపిండాల పనితీరుపై నిర్వహించిన ICMR-INDIAB అధ్యయనం దేశవ్యాప్తంగా 25,000 మందికి పైగా పెద్దలను పరీక్షించింది. ఈ అధ్యయనం ప్రకారం, తెలంగాణలో 7.4% మంది పెద్దల్లో మూత్రపిండాల పనితీరు బలహీనంగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఇది దేశవ్యాప్తంగా నమోదైన 3.2% కంటే రెండింతలకుపైగా ఉంది.

ఈ బ్లాగ్‌లో కిడ్నీ సమస్యలకు సంబంధించిన ఏడు హెచ్చరిక సంకేతాలు, సమస్యను నిర్ధారించడానికి అవసరమైన పరీక్షలు, అలాగే జీనా సిఖో HiiMS హైదరాబాద్లో సమగ్ర వైద్య విధానం కిడ్నీ ఆరోగ్యానికి ఎలా తోడ్పడుతుందో తెలుసుకుందాం.

Table of Contents

కిడ్నీ దెబ్బతినడం ఎందుకు ఆలస్యంగా గుర్తించబడుతుంది?

మీ మూత్రపిండాల్లో సుమారు పది లక్షల సూక్ష్మ వడపోత యూనిట్లు ఉంటాయి. వీటిని నెఫ్రాన్లు అంటారు. వీటిలో కొన్ని దెబ్బతిన్నప్పుడు, మిగిలిన ఆరోగ్యకరమైన నెఫ్రాన్లు అదనపు పనిభారాన్ని మోస్తాయి. అందువల్ల, నెలల తరబడి లేదా కొన్ని సందర్భాల్లో సంవత్సరాల పాటు కూడా మీకు ఎలాంటి సమస్య ఉన్నట్లు అనిపించకపోవచ్చు.

అందుకే కిడ్నీ దెబ్బతినడానికి సంబంధించిన ప్రారంభ లక్షణాలను గుర్తించడం కష్టమవుతుంది. మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధికి ప్రధాన కారణాల్లో రెండు. అయితే, ఈ రెండు సమస్యలు కూడా ఎలాంటి నొప్పి లేకుండానే మూత్రపిండాలను దెబ్బతీయవచ్చు.

హైదరాబాద్‌లో కిడ్నీ సమస్యల ప్రమాదాన్ని పెంచే అంశాలు

భారతదేశవ్యాప్తంగా కనిపించే కొన్ని ప్రమాద కారకాలతో పాటు, హైదరాబాద్ మరియు పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలు ప్రత్యేకంగా శ్రద్ధ వహించాల్సిన కొన్ని అంశాలు ఉన్నాయి.

  • మధుమేహం మరియు అధిక రక్తపోటు రెండూ ఉండటం: ICMR-INDIAB అధ్యయనం ప్రకారం, ఈ రెండు సమస్యలు ఉన్నవారిలో మూత్రపిండాల పనితీరు బలహీనపడే ప్రమాదం సుమారు ఆరు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంది. ఈ ప్రమాదం ఈ రెండు సమస్యల్లో ఏదో ఒకటి మాత్రమే ఉన్నవారితో పోలిస్తే గణనీయంగా ఎక్కువ.
  • చాలా సంవత్సరాలుగా మధుమేహం ఉండటం: 20 సంవత్సరాలకు పైగా మధుమేహంతో జీవిస్తున్న వారిలో 13% మందికి మూత్రపిండాల పనితీరు బలహీనంగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అందువల్ల, మధుమేహం ఉన్న కాలం పెరిగే కొద్దీ క్రమం తప్పకుండా కిడ్నీ పరీక్షలు చేయించుకోవడం ముఖ్యం.
  • తరచుగా నొప్పి నివారణ మందులు వాడటం: హైదరాబాద్‌లోని ఉస్మానియా జనరల్ హాస్పిటల్‌లో నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, కారణం స్పష్టంగా తెలియని కిడ్నీ వ్యాధి ఉన్న రోగుల్లో 23% మంది నొప్పి నివారణ మందులను అధికంగా ఉపయోగించిన చరిత్ర కలిగి ఉన్నారు. శరీర నొప్పులు లేదా తలనొప్పి కోసం తరచుగా ఈ మందులను తీసుకోవడం మూత్రపిండాలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చు.
  • వైద్యుల పర్యవేక్షణ లేకుండా మూలికల పొడులు వాడటం: అదే అధ్యయనంలో, ఈ రోగుల్లో సుమారు 40% మంది లైసెన్స్ లేని మూలికల పొడులు, ఆకుల మిశ్రమాలు లేదా భస్మాలను ఉపయోగించినట్లు గుర్తించారు. అందువల్ల, కిడ్నీ ఆరోగ్యం కోసం ఏదైనా మూలికా ఔషధాన్ని ఉపయోగించే ముందు అర్హత కలిగిన వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
  • వేసవిలో అధిక వేడి, తక్కువ నీరు తీసుకోవడం: హైదరాబాద్‌లో వేసవికాలం ఎక్కువగా వేడిగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో తగినంత నీరు తాగకపోవడం సులభంగా జరుగుతుంది. నీరు తక్కువగా తాగడం ఒక్కటే దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధికి కారణం కాకపోయినా, శరీరానికి తగినంత ద్రవాలు అందించడం సాధారణ మూత్రపిండాల పనితీరుకు తోడ్పడుతుంది.

మీకు మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, గుండె జబ్బులు లేదా కుటుంబంలో కిడ్నీ వైఫల్య చరిత్ర ఉంటే, క్రమం తప్పకుండా కిడ్నీ పరీక్షలు చేయించుకోవడం గురించి వైద్యుడిని అడగండి. మీ ప్రమాద కారకాల గురించి తెలుసుకోవడం వల్ల కింది హెచ్చరిక సంకేతాలను సకాలంలో గుర్తించవచ్చు.

మీకు మధుమేహం లేదా అధిక రక్తపోటు ఉందా? ఇటీవల కిడ్నీ పరీక్షలు చేయించుకోలేదా? మీకు అవసరమైన పరీక్షల గురించి మా నిపుణులతో మాట్లాడండి.

నిపుణులతో మాట్లాడండి

తెలంగాణలో కిడ్నీ ఆరోగ్యం: ముందస్తు గుర్తింపు ఎందుకు ముఖ్యం?

తెలంగాణలో నమోదైన గణాంకాలు లక్షణాలు కనిపించే వరకు వేచి ఉండటం ఎందుకు ప్రమాదకరమో తెలియజేస్తున్నాయి. గ్లోబల్ బర్డెన్ ఆఫ్ డిసీజ్ (GBD) గణాంకాల విశ్లేషణను ఆధారంగా చేసుకుని, ఇండియన్ జర్నల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్‌లో నివేదించిన సమాచారం ప్రకారం, 2023లో భారతదేశంలో కిడ్నీ వ్యాధుల కారణంగా అత్యధిక మరణాల రేటు నమోదైన రాష్ట్రం తెలంగాణ. ప్రతి లక్ష మంది జనాభాకు సుమారు 20 మరణాలు నమోదయ్యాయి.

ఈ పరిస్థితికి ఆలస్యంగా వ్యాధి నిర్ధారణ కావడం ఒక ముఖ్యమైన కారణం. ఉస్మానియా జనరల్ హాస్పిటల్ అధ్యయనంలో, మొదటిసారి ఆసుపత్రికి వచ్చిన రోగుల్లో 40% మంది అప్పటికే కిడ్నీ వ్యాధి చివరి దశలో ఉన్నట్లు గుర్తించారు. వారిలో చాలామంది అంతకుముందు అలసటను మాత్రమే అనుభవించారు.

అయితే, ఇందులో ఆశాజనకమైన విషయం కూడా ఉంది. కిడ్నీ సమస్యలను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తిస్తే, చికిత్స మరియు వ్యాధి నిర్వహణకు మరిన్ని అవకాశాలు ఉంటాయి. అందుకే హెచ్చరిక సంకేతాలను తెలుసుకోవడం, అవి కనిపించినప్పుడు వెంటనే స్పందించడం చాలా ముఖ్యం.

మీరు నిర్లక్ష్యం చేయకూడని కిడ్నీ దెబ్బతినే 7 లక్షణాలు

ఈ లక్షణాల్లో ఏ ఒక్కటి కనిపించినంత మాత్రాన కిడ్నీ వ్యాధి ఉందని నిర్ధారించలేం. అయితే, ఒక లక్షణం పదేపదే కనిపిస్తే లేదా అనేక లక్షణాలు ఒకేసారి కనిపిస్తే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం మంచిది.

మీరు నిర్లక్ష్యం చేయకూడని కిడ్నీ దెబ్బతినే 7 లక్షణాలు

1. నిరంతర అలసట, బలహీనత

చిన్నచిన్న పనులు చేసినా అలసిపోయినట్లు అనిపిస్తే, చాలామంది దాన్ని పని ఒత్తిడి లేదా నిద్రలేమికి ఆపాదిస్తారు. అయితే, కిడ్నీ దెబ్బతినడానికి సంబంధించిన ప్రారంభ లక్షణాల్లో నిరంతర అలసట కూడా ఒకటి కావచ్చు.

మూత్రపిండాల పనితీరు తగ్గినప్పుడు, ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తికి సహాయపడే ఎరిథ్రోపోయిటిన్ అనే హార్మోన్ ఉత్పత్తి తగ్గవచ్చు. ఫలితంగా రక్తహీనత (అనీమియా) ఏర్పడవచ్చు. దీనివల్ల రక్తం శరీర కణజాలాలకు తగినంత ఆక్సిజన్‌ను అందించలేకపోవచ్చు.

ఉస్మానియా అధ్యయనంలో 77% మంది రోగులు అలసటను నివేదించారు. కొందరిలో ఇది మాత్రమే కనిపించిన ప్రారంభ లక్షణంగా ఉంది. కాబట్టి, వారాల తరబడి అలసట కొనసాగితే వైద్యుడికి తెలియజేయండి.

2. పాదాలు, చీలమండలు లేదా కళ్ల చుట్టూ వాపు

సాయంత్రం సమయానికి మీ పాదాలు వాపుగా కనిపిస్తున్నాయా? ఉదయం నిద్రలేచినప్పుడు కళ్ల చుట్టూ ఉబ్బినట్లు అనిపిస్తుందా? మూత్రపిండాలు శరీరంలోని అదనపు ద్రవాలను సరిగ్గా తొలగించలేకపోతే, అవి కణజాలాల్లో పేరుకుపోయి వాపుకు కారణమవుతాయి.

ఈ వాపు కిడ్నీ సమస్యలకు సంబంధించిన సాధారణ హెచ్చరిక సంకేతాల్లో ఒకటి. అయితే, గుండె మరియు కాలేయ సంబంధిత సమస్యలు కూడా ఇలాంటి వాపుకు కారణమవుతాయి. కాబట్టి, అసలు కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి వైద్య పరీక్షలు అవసరం.

3. మూత్ర విసర్జనలో మార్పులు

రాత్రి సమయంలో తరచుగా మూత్ర విసర్జన కోసం నిద్రలేవాల్సి వస్తుందా? సాధారణం కంటే మూత్రం పరిమాణం గణనీయంగా తగ్గిందా? మూత్రం రంగులో మార్పులు కనిపించినా లేదా మూత్రంలో రక్తం కనిపించినా నిర్లక్ష్యం చేయకండి.

ఈ మార్పులకు అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు. వైద్య పరీక్షల ద్వారా మూత్రపిండాల సమస్య ఉందో లేదో తెలుసుకోవచ్చు.

4. పదేపదే నురుగుతో కూడిన మూత్రం రావడం

మూత్రంలో అప్పుడప్పుడు కొన్ని బుడగలు కనిపించడం సాధారణంగా ప్రమాదకరం కాదు. అయితే, ప్రతిరోజూ మూత్రం ఎక్కువగా నురుగుతో కనిపిస్తుంటే, అది మూత్రం ద్వారా ప్రోటీన్ బయటకు పోవడాన్ని సూచించవచ్చు.

మూత్రపిండాల్లోని వడపోత వ్యవస్థ దెబ్బతిన్నప్పుడు, ప్రోటీన్‌ను రక్తంలోనే నిల్వ ఉంచే సామర్థ్యం తగ్గి, అది మూత్రంలోకి వెళ్లవచ్చు.

5. చర్మం పొడిబారడం, దురద రావడం

ముఖ్యంగా వాతావరణంలో మార్పులు వచ్చినప్పుడు చర్మం పొడిబారడం సాధారణం. అయితే, శరీరమంతా దురద రావడం, అది తగ్గకుండా కొనసాగడం వంటి లక్షణాలను పరిశీలించాలి.

కిడ్నీ వ్యాధి ముదిరిన దశల్లో రక్తంలో వ్యర్థ పదార్థాలు, ఖనిజాల సమతుల్యతలో మార్పులు ఏర్పడవచ్చు. దీనివల్ల నిరంతర దురద కలగవచ్చు.

6. ఆకలి తగ్గడం, వికారం లేదా వాంతులు

మూత్రపిండాల పనితీరు గణనీయంగా తగ్గినప్పుడు, రక్తంలో వ్యర్థ పదార్థాలు పేరుకుపోయి జీర్ణవ్యవస్థపై ప్రభావం చూపవచ్చు. కొందరికి ఆహారం తినాలనే ఆసక్తి తగ్గుతుంది. మరికొందరికి ఉదయం వికారం, వాంతులు లేదా నోటిలో లోహపు రుచి వచ్చినట్లు అనిపించవచ్చు.

ఈ సమస్యలు పదేపదే వస్తుంటే, ప్రతిసారీ సాధారణ కడుపు సమస్యగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకండి. ముఖ్యంగా ఇతర కిడ్నీ వ్యాధి లక్షణాలు కూడా కనిపిస్తుంటే, కిడ్నీ పరీక్షలు చేయించుకోండి.

7. పక్క భాగంలో లేదా నడుము కింది భాగంలో నొప్పి

మూత్రపిండాలు వెనుకవైపు, పక్కటెముకల కింద ఉంటాయి. కిడ్నీలో రాళ్లు ఏర్పడటం, ఇన్ఫెక్షన్లు లేదా మూత్ర ప్రవాహానికి అడ్డంకులు ఏర్పడటం వల్ల ఈ ప్రాంతంలో నొప్పి కలగవచ్చు. కొన్నిసార్లు జ్వరం లేదా మూత్ర విసర్జన సమయంలో మంట కూడా ఉండవచ్చు.

అయితే, దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధి ప్రారంభ దశల్లో సాధారణంగా నొప్పి ఉండదు. తీవ్రమైన నొప్పి, జ్వరం, మూత్రంలో రక్తం లేదా మూత్ర పరిమాణం అకస్మాత్తుగా తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం పొందండి.

ఈ లక్షణాలు ఎప్పుడు అప్రమత్తంగా ఉండాలో తెలియజేస్తాయి. అయితే, మీ మూత్రపిండాలు ఎంత సమర్థవంతంగా పనిచేస్తున్నాయో నిర్ధారించడానికి పరీక్షలు అవసరం.

కిడ్నీ సమస్యలను గుర్తించడానికి ఏ పరీక్షలు ఉపయోగపడతాయి?

కిడ్నీ దెబ్బతినడానికి సంబంధించిన ప్రారంభ లక్షణాలను గుర్తించడం ఉపయోగకరమే. అయితే, లక్షణాల ఆధారంగా మాత్రమే మూత్రపిండాలు రక్తాన్ని ఎంత సమర్థవంతంగా వడపోస్తున్నాయో తెలుసుకోలేం. అందుకోసం వైద్యులు సాధారణంగా రెండు ముఖ్యమైన పరీక్షలను సూచిస్తారు.

  • రక్త పరీక్ష (సీరమ్ క్రియాటినిన్, eGFR): క్రియాటినిన్ అనేది శరీరంలో ఏర్పడే వ్యర్థ పదార్థం. ఆరోగ్యకరమైన మూత్రపిండాలు దీన్ని రక్తం నుంచి తొలగిస్తాయి. రక్తంలో క్రియాటినిన్ స్థాయిని ఉపయోగించి eGFRను లెక్కిస్తారు. ఇది మూత్రపిండాల వడపోత సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి సహాయపడుతుంది.
  • మూత్ర పరీక్ష (UACR): యూరిన్ ఆల్బుమిన్-టు-క్రియాటినిన్ రేషియో పరీక్ష మూత్రంలో ఆల్బుమిన్ అనే ప్రోటీన్ ఎంత ఉందో అంచనా వేస్తుంది. ఆరోగ్యకరమైన మూత్రపిండాలు సాధారణంగా ఆల్బుమిన్‌ను రక్తంలోనే ఉంచుతాయి. మూత్రంలో ఆల్బుమిన్ కనిపించడం కిడ్నీ దెబ్బతినడానికి సంబంధించిన ప్రారంభ సంకేతం కావచ్చు.

హైదరాబాద్‌లో ఈ రెండు పరీక్షలు సాధారణంగా అందుబాటులో ఉంటాయి. మధుమేహం లేదా అధిక రక్తపోటు ఉన్నవారు ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్లు అనిపించినప్పటికీ, వైద్యుల సూచన మేరకు ప్రతి సంవత్సరం లేదా అవసరమైన వ్యవధిలో ఈ పరీక్షలు చేయించుకోవాల్సి రావచ్చు.

మీ పరీక్షల నివేదికలు అందిన తర్వాత, వాటి ఆధారంగా తగిన చికిత్సను ఎంచుకోవడం తదుపరి దశ. ఈ సమయంలో సమగ్ర వైద్య విధానం కూడా ఉపయోగపడవచ్చు.

మీ క్రియాటినిన్ లేదా మూత్ర పరీక్షల నివేదికలు వచ్చాయా? వాటి అర్థం ఏమిటో తెలియడం లేదా? మా వైద్యులు మీ నివేదికలను పరిశీలించి వివరించగలరు.

మూత్రపిండాల ఆరోగ్యంపై సంప్రదింపుల కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి

కిడ్నీ ఆరోగ్యాన్ని ఆయుర్వేదం ఎలా చూస్తుంది?

ఆయుర్వేదంలో మూత్రపిండాలను వృక్క (Vrikka) అని పిలుస్తారు. అవి మూత్రాన్ని ఉత్పత్తి చేసి, తరలించే మార్గాలకు సంబంధించిన మూత్రవహ స్రోతస్సు (Mutravaha Srotas) వ్యవస్థలో భాగంగా పరిగణించబడతాయి. ఈ మార్గాల పనితీరులో ఆటంకాలు ఏర్పడితే, శరీరంలో వ్యర్థ పదార్థాలు మరియు ద్రవాలు పేరుకుపోవచ్చని ఆయుర్వేద సిద్ధాంతాలు వివరిస్తాయి.

ఆయుర్వేదం ప్రకారం, ఈ పరిస్థితిని దోషాల అసమతుల్యతతో, ముఖ్యంగా కఫ మరియు వాత దోషాలతో అనుసంధానిస్తారు. అలాగే అగ్ని, అంటే జీర్ణక్రియకు సంబంధించిన భావనకు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. అగ్ని బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు ఆహారం సరిగా జీర్ణం కాకపోవచ్చని, దాంతో ఆమ (Ama) అనే వ్యర్థ పదార్థాలు ఏర్పడి శరీరంలోని వివిధ మార్గాల పనితీరును ప్రభావితం చేయవచ్చని ఆయుర్వేదం వివరిస్తుంది.

అందువల్ల, ఆయుర్వేద వైద్యంలో వ్యక్తి పరిస్థితికి అనుగుణంగా ఆహారం, రోజువారీ జీవనశైలి, మూలికలు మరియు ఇతర చికిత్సా విధానాలను పరిశీలిస్తారు. అయితే, ఈ సాంప్రదాయ వివరణలు ఆధునిక వైద్యశాస్త్రంలో నిర్ధారించబడిన కిడ్నీ వ్యాధుల కారణాలు, చికిత్సా విధానాలకు సమానమైనవి కావు.

ఈ విధానంపై కొంత ప్రాథమిక పరిశోధన అందుబాటులో ఉంది. Ayu జర్నల్‌లో ప్రచురించిన ఒక క్లినికల్ అధ్యయనం డయాలసిస్ చేయించుకోని దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వైఫల్యం ఉన్న 100 మంది రోగులను పరిశీలించింది. వారికి ఒక నెల పాటు గోక్షురాది గుగ్గులు, వరుణాది క్వాథ్, పునర్నవ ఆధారిత బస్తి చికిత్స అందించారు.

అధ్యయనంలో సగటున సీరమ్ క్రియాటినిన్ స్థాయి సుమారు 21% తగ్గగా, మూత్రంలో ప్రోటీన్ స్థాయి సుమారు 37% తగ్గినట్లు నివేదించారు. కొంతమంది రోగుల్లో వాపు, బలహీనత కూడా తగ్గినట్లు గుర్తించారు.

అయితే, ఈ అధ్యయనం చిన్నదిగా ఉండటం, తక్కువ కాలం మాత్రమే కొనసాగడం, పోలిక కోసం ప్రత్యేక నియంత్రణ సమూహం లేకపోవడం వంటి పరిమితులు ఉన్నాయి. అందువల్ల, ఈ ఫలితాలను నిర్ధారించడానికి మరింత విస్తృతమైన, మెరుగైన పరిశోధనలు అవసరం.

అయినప్పటికీ, సాధారణ కిడ్నీ వైద్య చికిత్సకు తోడుగా ఆయుర్వేద విధానాలను పరిశీలించాలనుకునేవారు అర్హత కలిగిన వైద్యుడితో చర్చించవచ్చు. ముఖ్యంగా, మూత్రపిండాల పనితీరు బలహీనంగా ఉన్నవారు వైద్య పర్యవేక్షణ లేకుండా మూలికల పొడులు లేదా ఇతర ఔషధాలను ఉపయోగించకూడదు.

జీనా సిఖో HiiMS హైదరాబాద్‌లో ఆయుర్వేద కిడ్నీ చికిత్స

జీనా సిఖో HiiMS హైదరాబాద్‌లో ఆయుర్వేద విధానాలను ఆసుపత్రి ఆధారిత సమగ్ర వైద్య విధానంతో అనుసంధానించే ప్రయత్నం జరుగుతుంది. HiiMS అంటే Hospital & Institute of Integrated Medical Sciences.

ఇక్కడ ఆయుర్వేదం, నేచురోపతి మరియు ఆధునిక వైద్య పరీక్షల ఆధారంగా రోగి పరిస్థితిని అంచనా వేసే విధానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఔట్‌పేషెంట్ (OPD), ఇన్‌పేషెంట్ సేవలు కూడా ఉన్నాయి.

ఆసుపత్రి చిరునామా:

B/3, 2వ అంతస్తు, మునావర్ ఛాంబర్, కర్ణాటక బ్యాంక్ బిల్డింగ్, 6-3-1090, రాజ్ భవన్ రోడ్, సోమాజిగూడ, హైదరాబాద్, తెలంగాణ – 500082.

ప్రతి చికిత్సా ప్రణాళిక రోగి పరిస్థితిని అంచనా వేసిన తర్వాత రూపొందించబడుతుంది. వైద్యులు లక్షణాలు, గత వైద్య చరిత్ర, క్రియాటినిన్, eGFR మరియు మూత్ర పరీక్షల నివేదికలను పరిశీలించిన తర్వాత అవసరమైన చికిత్సను సూచిస్తారు.

GRAD సిస్టమ్ (Gravitational Resistance and Diet)

HiiMSలో కిడ్నీ సంరక్షణకు సంబంధించిన విధానాల్లో GRAD సిస్టమ్ ఒకటిగా వివరించబడుతుంది. ఇందులో మూడు భాగాలు ఉంటాయి.

  • హెడ్ డౌన్ టిల్ట్ (HDT) థెరపీ: ఈ విధానంలో తల భాగం పాదాల కంటే కొద్దిగా దిగువన ఉండేలా వాలిన మంచంపై పడుకోబెడతారు. వైద్యుడు 5, 10 లేదా 15 డిగ్రీల వంటి కోణాన్ని నిర్ణయించవచ్చు. ఈ విధానం రక్త ప్రసరణకు సహాయపడుతుందని ప్రతిపాదించినప్పటికీ, మూత్రపిండాల పనితీరును మెరుగుపరుస్తుందనే ప్రయోజనాన్ని నిర్ధారించడానికి తగిన శాస్త్రీయ ఆధారాలు అవసరం. ఈ విధానం అనుకూలమా కాదా అనేది వైద్యుడు నిర్ణయించాలి.
  • హాట్ వాటర్ ఇమ్మర్షన్ (HWI) థెరపీ: ఈ విధానంలో శరీరాన్ని సుమారు 42°C ఉష్ణోగ్రత కలిగిన వెచ్చని నీటిలో, మెడ వరకు ముంచుతారు. వేడి వల్ల రక్తనాళాలు విస్తరించవచ్చు, రక్త ప్రసరణలో మార్పులు రావచ్చు. అయితే, అధిక ఉష్ణోగ్రత గుండెపై, రక్తపోటుపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉన్నందున వైద్య పర్యవేక్షణ అవసరం. ముఖ్యంగా కిడ్నీ లేదా గుండె సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారు వైద్య అనుమతి లేకుండా ఈ విధానాన్ని ప్రయత్నించకూడదు.
  • pH-సమతుల్య ఆహారం: తాజా, మొక్కల ఆధారిత ఆహారానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాన్ని తగ్గించడం ఈ విధానంలో భాగంగా ఉండవచ్చు. అయితే, కిడ్నీ వ్యాధి ఉన్నవారికి అందరికీ ఒకే రకమైన ఆహారం సరిపోదు. పరీక్షల ఫలితాలను బట్టి కొందరు ఉప్పు, పొటాషియం, ఫాస్ఫరస్ లేదా ద్రవాల పరిమాణాన్ని నియంత్రించాల్సి రావచ్చు. కాబట్టి ఆహార ప్రణాళికను వైద్యుడు లేదా కిడ్నీ వ్యాధులపై అవగాహన ఉన్న డైటీషియన్ సూచనల మేరకు రూపొందించాలి.

పంచకర్మ

పంచకర్మ అనేది ఆయుర్వేదంలోని సాంప్రదాయ చికిత్సా విధానాల సమూహం. కిడ్నీ సమస్యల విషయంలో రోగి శారీరక స్థితి, మూత్రపిండాల పనితీరు మరియు ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను పరిశీలించిన తర్వాత మాత్రమే బస్తి వంటి విధానాలను పరిగణించవచ్చు.

అయితే, పంచకర్మ కిడ్నీ వ్యాధిని నయం చేస్తుందని లేదా మూత్రపిండాల పనితీరును పునరుద్ధరిస్తుందని నిర్ధారించే తగిన ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి, ఇటువంటి చికిత్సలను పరిగణించే ముందు కిడ్నీ నిపుణుడితో చర్చించడం ముఖ్యం.

వైద్యుల పర్యవేక్షణలో మూలికా ఔషధాలు

పునర్నవ (Punarnava), గోక్షుర (Gokshura), వరుణ (Varuna) వంటి మూలికలను ఆయుర్వేదంలో సాంప్రదాయకంగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే, కిడ్నీ వ్యాధి ఉన్నవారిలో వీటి భద్రత, ప్రభావం వ్యక్తి పరిస్థితి మరియు ఉపయోగించే ఉత్పత్తిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

కిడ్నీ పనితీరు బలహీనంగా ఉన్నవారికి కొన్ని మూలికలు, వాటిలోని పదార్థాలు లేదా కల్తీ ఉన్న ఉత్పత్తులు హాని కలిగించవచ్చు. అలాగే, కొన్ని మూలికలు సాధారణంగా ఉపయోగించే మందులతో పరస్పర ప్రభావం చూపవచ్చు.

అందువల్ల, ఏదైనా మూలికా ఔషధాన్ని ఉపయోగించే ముందు అర్హత కలిగిన వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. మీరు ఇప్పటికే తీసుకుంటున్న మందుల గురించి కూడా వైద్యుడికి తెలియజేయాలి.

జీవనశైలి, మనస్సు-శరీర ఆరోగ్య సంరక్షణ

తగిన శారీరక సామర్థ్యం ఉన్నవారికి వైద్యుల సూచన మేరకు మితమైన యోగా, ప్రాణాయామం, ధ్యానం వంటి పద్ధతులు ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి, నిద్రను మెరుగుపరచడానికి సహాయపడవచ్చు.

అలాగే, రక్తపోటు మరియు రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను నియంత్రణలో ఉంచుకోవడం మూత్రపిండాల ఆరోగ్యానికి ముఖ్యమైనది. వ్యాయామం, ఆహారం, నిద్ర మరియు మందుల వినియోగంపై వైద్యుల సూచనలను పాటించడం ప్రయోజనకరం.

ప్రతి చికిత్సా ప్రణాళిక వైద్యుల అంచనా తర్వాతే రూపొందించాలి. ఫలితాలు వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి మారవచ్చు. మీ వైద్యుడిని సంప్రదించకుండా ప్రస్తుతం వాడుతున్న మందులను ఆపకండి. అలాగే, డయాలసిస్‌ను నిలిపివేయకండి.

హైదరాబాద్‌లో కిడ్నీ ఆరోగ్యాన్ని సమగ్రంగా అంచనా వేసే వైద్య సేవల కోసం చూస్తున్నారా? జీనా సిఖో HiiMS హైదరాబాద్ వైద్య బృందాన్ని సంప్రదించండి.

చివరిగా

కిడ్నీ దెబ్బతినడానికి సంబంధించిన లక్షణాలు ప్రారంభ దశల్లో చాలా స్వల్పంగా ఉండవచ్చు లేదా అసలు కనిపించకపోవచ్చు. నిరంతర అలసట, శరీరంలో వాపు, నురుగుతో కూడిన మూత్రం, మూత్ర విసర్జనలో మార్పులు వంటి సంకేతాలను గుర్తించడం ముఖ్యం.

తెలంగాణలో మూత్రపిండాల పనితీరు బలహీనంగా ఉన్నట్లు గుర్తించిన వారి శాతం జాతీయ సగటు కంటే రెండింతలకుపైగా ఉన్నట్లు ICMR-INDIAB అధ్యయనం సూచిస్తోంది. అందువల్ల, ప్రమాద కారకాలు ఉన్నవారు ముందస్తుగా పరీక్షలు చేయించుకోవడం మరింత ముఖ్యం.

సాధారణ రక్త, మూత్ర పరీక్షలు మూత్రపిండాల పనితీరును అంచనా వేయడానికి సహాయపడతాయి. అవసరమైన ఆధారిత వైద్య చికిత్సతో పాటు, వైద్యుల పర్యవేక్షణలో జీవనశైలి మార్పులు మరియు అనుబంధ చికిత్సా విధానాలను పరిశీలించవచ్చు. అయితే, ఆయుర్వేద చికిత్సలు లేదా GRAD సిస్టమ్ కిడ్నీ వ్యాధిని నయం చేస్తాయని భావించకూడదు. తగిన వైద్య చికిత్సను కొనసాగించడం అత్యంత ముఖ్యం.

ప్రస్తుతం ఆసుపత్రికి రాలేకపోతున్నారా? ఇంటి నుంచే జీనా సిఖో HiiMS హైదరాబాద్ వైద్యుడితో వీడియో సంప్రదింపులు పొందండి.

వీడియో సంప్రదింపు కోసం ఇప్పుడే బుక్ చేసుకోండి!

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

Q.1 ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపించకుండానే కిడ్నీ దెబ్బతినవచ్చా?

Ans: అవును. ప్రారంభ దశల్లో కిడ్నీ వ్యాధికి స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. అందుకే రక్త, మూత్ర పరీక్షలు చేయించుకోవడం ద్వారా సమస్యను ముందుగానే గుర్తించవచ్చు.

Q.2 కిడ్నీ ఆరోగ్యాన్ని పరీక్షించడానికి ఏ పరీక్షలు చేయించుకోవాలి?

Ans: సీరమ్ క్రియాటినిన్ రక్త పరీక్ష ద్వారా eGFRను లెక్కించవచ్చు. అలాగే, మూత్రంలో ఆల్బుమిన్ స్థాయిని అంచనా వేయడానికి UACR పరీక్ష ఉపయోగపడుతుంది. ఈ రెండు పరీక్షలు కిడ్నీ ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయడంలో ముఖ్యమైనవి.

Q.3 నురుగుతో కూడిన మూత్రం వస్తే కిడ్నీ దెబ్బతిన్నట్లేనా?

Ans: కాదు. అప్పుడప్పుడు మూత్రంలో నురుగు కనిపించడం సాధారణంగా ప్రమాదకరం కాకపోవచ్చు. అయితే, పదేపదే నురుగుతో కూడిన మూత్రం వస్తుంటే, మూత్రంలో ప్రోటీన్ ఉందేమో తెలుసుకోవడానికి వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.

Q.4 తెలంగాణలో కిడ్నీ వ్యాధుల గురించి ఎందుకు ఆందోళన చెందాలి?

Ans: ICMR-INDIAB అధ్యయనం ప్రకారం, తెలంగాణలో 7.4% మంది పెద్దల్లో మూత్రపిండాల పనితీరు బలహీనంగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఇది దేశవ్యాప్తంగా నమోదైన 3.2% కంటే రెండింతలకుపైగా ఉంది. మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, నొప్పి నివారణ మందులను అధికంగా ఉపయోగించడం వంటి అంశాలు కూడా ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు.

Q.5 హైదరాబాద్‌లో ఆయుర్వేద కిడ్నీ చికిత్స ఎక్కడ పొందవచ్చు?

Ans: జీనా సిఖో HiiMS హైదరాబాద్‌లో వైద్యుల పర్యవేక్షణలో సమగ్ర కిడ్నీ సంరక్షణకు సంబంధించిన సేవలను సంప్రదించవచ్చు. GRAD సిస్టమ్, పంచకర్మ, మూలికా ఔషధాల వంటి విధానాలను వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితి ఆధారంగా పరిశీలించవచ్చు. ప్రత్యక్షంగా ఆసుపత్రిని సందర్శించవచ్చు లేదా వీడియో సంప్రదింపుల కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోవచ్చు. ఏ చికిత్సను ఎంచుకోవాలన్నది మీ కిడ్నీ పరీక్షల ఫలితాలు, వైద్య పరిస్థితి ఆధారంగా నిర్ణయించాలి.

పరిశోధన మూలాలు (Sources)

1. Anjana RM et al. భారతదేశంలో మూత్రపిండాల పనితీరు బలహీనత, మధుమేహం మరియు అధిక రక్తపోటుతో దాని సంబంధం: ICMR-INDIAB అధ్యయనం (ICMR-INDIAB-22). Indian Journal of Medical Research, 2025.

2. Ramavajula A, Sahay M et al. తెలంగాణలో తెలియని కారణాలతో ఏర్పడే దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధి: ఇది భిన్నమైనదా?. Indian Journal of Nephrology.

3. Meshram HS, Chauhan S, Puri S. తెలంగాణలో కిడ్నీ వ్యాధుల మరణాలపై GBD 2023 విశ్లేషణ. Indian Journal of Medical Research. The South Firstలో ప్రచురించిన నివేదిక.

4. Patel MV, Gupta SN, Patel NG. మధుమేహ సంబంధిత నెఫ్రోపతీ మినహా దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండ వైఫల్యం ఉన్న 100 మంది రోగులపై ఆయుర్వేద చికిత్స ప్రభావాలు. Ayu, 2011;32(4):483–486.

Dr. Divyadeep
Author: Dr. Divyadeep

Dr. Divyadeep is a qualified Ayurvedic physician with BAMS and NDDY qualifications and 15 years of experience. She specialises in Ayurvedic care for kidney health and is committed to providing thoughtful, personalised guidance. Her approach focuses on understanding each patient’s needs and supporting better kidney health through Ayurveda and holistic care.

Disclaimer: The information provided on this blog is for general educational and informational purposes only. It is not intended to replace professional medical advice, diagnosis, or treatment. Always consult a qualified healthcare professional before making any changes to your diet, lifestyle, or treatment plan. Individual results may vary.

Scroll to Top